Czy miasto może wyżywić się samo?
calendar 30 kw. 2022 12:14

Czy miasto może wyżywić się samo?

Miejska zieleń to drażliwy temat. Do tego zwykle kojarzy się z roślinnością ozdobną, a nie taką, którą można zjeść. W czasie wykładu Jadalne miasto w Cafe Macondo mogliśmy się przekonać, że istnieją inne rozwiązania.

Śliwy, wiśnie, jabłonie, jeżyny i pigwowce, ale także egzotycznie brzmiące: dereń jadalny, sumak octowy czy mahonia pospolita. Między innymi takie rośliny jadalne rosną dziko we Wrocławiu. 

Przywykliśmy już do tego, że przestrzeń miejska często powstaje kosztem terenów zielonych. W wielu dzielnicach, szczególnie tych nowo powstajacych, panuje „betonoza”, zaś uprawa warzyw i owoców w mieście wydaje się pomysłem z innej epoki. Agnieszka Nowicka i Krzysiek Hendel, doktorantka i student architektury Politechniki Wrocławskiej przekonywali, że nie zawsze tak było. 

Powrót do korzeni

Idea zielonych miast sięga końca XIX wieku. Wtedy w wyniku rewolucji przemysłowej przeludnienie w miastach i zanieczyszczenie powietrza zaczęło stanowić problem dla mieszkańców. Ebenezer Howard stworzył koncepcję miasta-ogrodu, które miało łączyć w sobie zalety mieszkania w mieście i na wsi. Miało gwaratować  z jednej strony dostęp do pracy i rozrywek, a z drugiej bliskość przyrody i świeże powietrze. Inspiracje koncepcją miasta-ogrodu można zobaczyć na przykład na wrocławskim Sępolnie czy katowickim Giszowcu. 

Brak zieleni w miastach prowokuje do prowadzenia partyzantki ogrodniczej. Jako przykład można podać działania aktywistów katowickiej Antyramy czy warszawskiego ruchu Miasto jest Nasze, którzy rozbetonowują ulice czy chodniki, aby sadzić w tych miejscach rośliny. 

Istnieją także całkowicie legalne inicjatywy, takie jak ogrody społeczne. Ich zakładanie we Wrocławiu jest elementem międzynarodowego projektu FoodSHIFT2030, zajmującego się tematyką zrównoważonych źródeł żywności dla miast. 

Ogrody społeczne to przestrzenie zieleni między budynkami, którymi opiekują się mieszkańcy. Mogą być nie tylko miejscem do uprawy warzyw i owoców, ale także służyć do organizacji różnych wydarzeń sprzyjających sąsiedzkiej integracji. We Wrocławiu funkcjonuje Ołbiński ogród otwarty oraz niedawno reaktywowany Nadodrzański ogród społeczny. Warzywa w mieście często sadzi się na podniesionych grządkach w skrzynkach z ziemią, aby zminimalizować ryzyko kontaktu z zanieczyszczoną glebą.

ogród SpołecznyNadodrzański

Nie tylko szczaw i miralbelki

W przestrzeni miejskiej można także znaleźć wiele dziko rosnących drzew owocowych i innych roślin jadalnych. Miejsc ich występowania można szukać  m.in. na mapie fallingfruit.org, na której użytkownicy z całego świata oznaczają występowanie ogólnodostępnych jabłoni, jeżyn czy mirabelek. 

Wrocławskim projektem o tej samej tematyce jest Spożywczo Zrównoważona Mapa (SzaMa) – projekt autorstwa grupy młodzieżowej Jadalne Miasto Młodych. 

Mapa obejmuje dzielnice: Ołbin, Nadodrze i Kleczków. Oznaczono na niej punkty, w których można znaleźć żywność wyprodukowaną i przetworzoną w przyjazny dla środowiska sposób. Wyszukamy tu miejsca występowania jadalnych roślin, ogrody społeczne, warzywniaki i targowiska, jadłodzielnie oraz inicjatywy społeczne takie jak Food not Bombs. 

Jak zapewniali Agnieszka i Krzysiek, rosnące w mieście owoce nadają się do zjedzenia i nie przekraczają wymaganych dla żywności norm zanieczyszczeń, za to prawdopodobnie zawierają mniej pestycydów niż te z dyskontu. Na zakończenie spotkania uczestnicy otrzymali nasiona bazylii, sałaty, rzodkiewki, mięty i innych roślin. W przypadku braku dostępu do działki czy ogrodu społecznego można je zasiać w doniczce na balkonie. 

zdjęcie autora

Aleksandra Dudra

obrazek 0 komentarzy

Ten wpis nie posiada jeszcze żadnych komentrzy.

Rusza kolej aglomeracyjna. Połączy Wrocław z Jelczem-Laskowice

12 grudnia na tory wyjadą pociągi relacji Wrocław Główny - Jelcz-Laskowice. Będzie to pierwsze połączenie Dolnośląskich Kolei Aglomeracyjnych.

0 komentarzy opublikowany 10 miesięcy temu

Wielkanoc bez marnowania – cykl ZERO WASTE w Odra Centrum

Święta w Polsce nadal kojarzą się z olbrzymimi ilościami jedzenia, które próbujemy dojadać przez kolejny tydzień. Albo wciskamy rodzinie czy znajomym. Bo przecież szkoda wyrzucić. W czasie spotkania z cyklu Zero wa...

0 komentarzy opublikowany 6 miesięcy temu

Poproszę vetkoek z rooibosem!

W przeddzień 28 Dnia Wolności RPA odwiedziliśmy Saffas, czyli pierwszą w Polscę restaurację z południowoafrykańskimi pysznościami. Tuż obok Pieca na Szewskiej powiewa flaga RPA, a za nią gra jeszcze nieodkryta komp...

0 komentarzy opublikowany 5 miesięcy temu

Kto w topce najbardziej zakorkowanych miast? Tak, zgadliście

Standardowo, końcówka roku przynosi wysyp różnorakich rankingów. Za dzisiejszym władze miast – które się w nim znalazły – niezbyt przepadają. Pora na najnowszy raport najbardziej zakorkowanych miast świata opra...

0 komentarzy opublikowany 10 miesięcy temu

Wrocław i upalne temperatury – [Komentarz]

Agnieszka Zwolińska - 20 sie 2022

Coraz gorętsze lata i kolejne fale upałów to pewnik naszej przyszłości. Żyjąc w miastach, które często stają się wyspami ciepła, musimy znaleźć sposób na nauczenie s...

Cześć, sąsiedzie!

Agnieszka Zwolińska - 05 kw. 2022

Wspólne sprzątanie podwórka, wymiana małych elektrośmieci na rośliny czy wspólne malowanie karmników to tylko część planu Pikniku Sąsiedzkiego. Na Przedmieściu Oławsk...

Czy miasto może wyżywić się samo?

Aleksandra Dudra - 30 kw. 2022

Miejska zieleń to drażliwy temat. Do tego zwykle kojarzy się z roślinnością ozdobną, a nie taką, którą można zjeść. W czasie wykładu Jadalne miasto w Cafe Macondo mog...

„Blue trams” nie tylko na szynach. Tramwaje wodne na Odrze

Kacper Bednarz - 24 lis 2021

Niedawno pojawiły się propozycje tras, jakimi miałby się poruszać dawno zapowiadany tramwaj wodny. W związku z powstałymi koncepcjami magistrat utworzył ankietę dla mieszk...