O transpłciowości bez tabu – WroPRIDE2022
calendar 24 mj. 2022 13:33

 O transpłciowości bez tabu – WroPRIDE2022

Transpłciowość bywa przedmiotem wielu nieporozumień, wiążą się z nią stereotypy, a niekiedy bywa przedmiotem niezdrowej fascynacji. Frustrujące może być także postrzeganie osób transpłciowych jako zasługujących na współczucie ofiar – podkreślała Maja Heban.

Nie oznacza to bynajmniej, że sytuacja osób trans, szczególnie w takim kraju jak nasz, przedstawia się optymistycznie.

– Spośród wszystkich osób LGBT osoby trans mają najwyższy wskaźnik depresji, najwyższy poziom osamotnienia, są najmniej widoczne w mainstreamie.

Anna Piotr Smarzyński, osoba przewodnicząca Stowarzyszeniu Kultura Równości.


Trwa Wrocławski Festiwal Dumy WroPRIDE 2022

W jego ramach odbyło się spotkanie z Mają Heban  i Antonem Ambroziakiem, zatytułowane „Wszystko co chcielibyście wiedzieć o osobach trans, ale boicie się zapytać”, zorganizowane przez stowarzyszenie Kultura Równości. Rozmowa dotyczyła ich doświadczeń związanych z transpłciowością, tranzycją i polskim systemem medycznym i prawnym. A także tego, jakim językiem należy mówić o transpłciowości, w tym  o problemach, jakie sprawia język polski chociażby w odniesieniu do niebinarności. 

Transpłciowość to stan rozbieżności między tożsamością płciową a płcią określoną w akcie urodzenia. W Polsce brak uregulowania ustawowego dotyczącego procedury uzgodnienia płci. W związku z tym, aby zmienić oznaczenie płci w dokumentach, trzeba podać do sądu swoich rodziców.  

Do tego dochodzi kwestia niebinarności, która staje się w ostatnich latach coraz bardziej widoczna. Istnieją kraje, w których możliwe jest oznaczenie w dokumentach innej płci niż mężczyzna lub kobieta. Polska raczej nieprędko będzie do nich należeć. 

W 2015 r. Andrzej Duda zawetował ustawę o uzgodnieniu płci. Wprowadzała ona odrębną procedurę w tych sprawach i zakładała zrezygnowanie z obowiązku pozywania rodziców. 

Maja i Anton obalali niektóre mity na temat transpłciowości. Na przykład ten, że dysforia płciowa musi objawiać się już we wczesnym dzieciństwie i przejawiać w stereotypowy sposób. 

– Wydaje mi się, że okres dzieciństwa to jest czas, kiedy płeć jest jakimś abstrakcyjnym konceptem. Jeśli się nie jest się wychowywanym w jakiejś superkonserwatywnej kulturze, kiedy ta płeć jest wciskana od maleńkości, to można do etapu okresu dojrzewania żyć w błogiej nieświadomości, że jest jakiś podział na chłopców i dziewczynki – mówi Anton. 

Zgodnie z tytułem spotkania, aktywiści odpowiadali na wszystkie pytania publiczności. Zarówno te dotyczące kwestii politycznych, jak i intymnych. Jedno z nich brzmiało: w jaki sposób operacja korekty płci wpływa na poziom przyjemności w czasie seksu. Okazuje się, że generalnie pozytywnie, choć każda osoba może odbierać to indywidualnie. 


W jaki sposób należy mówić o transpłciowości i osobach transpłciowych? Poniżej kilka porad

Nie zakładamy z góry, jakiej płci jest dana osoba, szczególnie w przestrzeniach queerowych. Dobrą praktyką jest pytanie o zaimki, których używa. 

– Używamy określenia „płeć przypisana przy urodzeniu”, a nie „płeć biologiczna”. Nie mówimy też o kimś, że jest „biologiczną kobietą/biologicznym mężczyzną”.

Nie pytamy o detale dotyczące tranzycji i inne intymne szczegóły, zwłaszcza obcych osób. 

– Chcąc powiedzieć o kimś, że nie jest trans, używamy określenia „ciskobieta” czy „cismężczyzna”, a nie np. „normalna kobieta”. 

Unikamy misgenderingu, czyli mówienia o osobie w formie niezgodnej z jej tożsamością płciową (dlatego warto zapytać o zaimki).

– Nie dopytujemy o poprzednie imię (tzw. deadname), nie prosimy o zdjęcia z dzieciństwa. Jeśli dana osoba będzie chciała, sama nam je pokaże. 


Maja Heban jest transpłciową aktywistką i publicystką, pisała w Noizz i Replice, działa w social mediach, gdzie zajmuje się prostowaniem dezinformacji na temat transpłciowości. Prywatnie jest kocią mamą i graczynką. 

Anton Ambroziak jest niebinarnym transchłopakiem oraz dziennikarzem na stałe związanym z OKO.press, gdzie pisze o edukacji, prawach człowieka i społeczeństwie obywatelskim. Jest laureatem m.in. Pióra Nadziei 2018 i Korony Równości 2019. Współpracuje także z Repliką.   

zdjęcie autora

Aleksandra Dudra

obrazek 0 komentarzy

Ten wpis nie posiada jeszcze żadnych komentrzy.

Wieczorne wyjście z przyjaciółmi? Te miejsca warto poznać

Wrocław nie bez powodu jest nazywany miastem spotkań. Spotykają się tu ludzie nie tylko z całej Polski, ale również z różnych krajów świata. Młodsi, na przykład uczniowie szkół podstawowych odwiedzających Wroc...

0 komentarzy opublikowany 1 rok temu

Imprezy i wydarzenia we Wrocławiu – polecajka

Dobre jedzenie, tańce, przyrodnicze wykłady i legendarna Noc Nadodrza – drugi weekend września zapowiada się ciekawie!

0 komentarzy opublikowany 5 miesięcy temu

Kawa w kocim towarzystwie

Puszyste i upierzone towarzystwo czeka na nas we wrocławskich kawiarniach. Przyjść może każdy, a ostatnie słowo w pozwoleniu na głaskanie mają zwierzęta. Zawitaliśmy do kociej kawiarni KOTON na igielnej 41. Zobaczci...

0 komentarzy opublikowany 8 miesięcy temu

Makabryczny Wrocław – Wroclavia zaprasza na niezwykłe spacery

„Makabryczny Wrocław” to czwarty spacer zorganizowany w lipcu przez Wroclavię.  Tym razem była to wycieczka pod znakiem słynnych morderstw, egzekucji i innych okropności.

0 komentarzy opublikowany 6 miesięcy temu

Idziemy na grzyby! – przewodnik dla początkujących 

Agnieszka Zwolińska - 25 sp. 2022

Sezon na grzyby w pełni! Każdy szanujący się grzybiarz i grzybiarka znają jadalne gatunki, jak je znaleźć, gdzie mogą rosnąć. Co jednak, gdy las jest dla nas zagadką, a ...

Wrocław – Święto Miasta 2022: atrakcje [Przemek poleca]

Przemek Jankowski - 21 czrw. 2022

Wybrałem najciekawsze moim zdaniem wydarzenia, które odbędą się w czerwcu w ramach Święta Wrocławia 2022. W programie są przede wszystkim koncerty i występy teatralne na...

Alpako, czy mogę Cię pogłaskać? Alpakoterapia pod Wrocławiem …

Maciek Walas, Maria Jurasz - 11 lp. 2022

Kontakt ze zwierzętami jest w stanie pozytywnie na nas wpływać. Gdzie we Wrocławiu można zagwarantować dzieciom kontakt z futrzakami? Gdzie można zobaczyć alpakę, czym wyr...

Moda Na Szachy we Wrocławiu

Maciek Walas - 07 sp. 2022

Ostatnie dwa lata to złoty okres dla szachów, również we Wrocławiu. Obecnie kluby i turnieje szachowe cieszą się nowym wymiarem popularności. Co takiego dzieje się, że lu...